Güneş enerji santrallerinde zaman içerisinde oluşan kirlenmeler, bakımsızlık nedeni ile hasar gören herhangi bir ayrıntı ve bozulan bağlantılar verim düşüşünün en önemli nedenleri arasında yer almaktadır. Bu neden ile bir santralin performansını korumak ve verim düşüşü yaşamadan enerji üretimini sürdürmesi için GES bakım süreçleri çok önemli bir yere sahiptir. Özellikle de bakım süreci içerisinde uygulanan GES temizlik işlemi en önemli aşama olarak panel verimliliğini etkilemektedir. 

Güneş enerji santralleri, güneş ışınlarını doğrudan bir şekilde alabilecek kapsamda yapıların çatı bölümlerinde veya arazilerde inşa edilen tesislerdir. Bu neden ile açık alanda bulunmaları ve çalışmaları nedeni ile yılın herhangi bir gününde karşılaşabilecekleri yağış, tozlanma, rüzgar, çevre zararlıları, yaprak kalıntıları ve kirler paneller üzerinde birikme ve katmanlaşma oluşturabilir. Örneğin; kış ayında yoğun bir kar yağışı sonucunda paneller üzerinde biriken kar tabakası dahi panel verimini düşürebilir.

Değişen birçok faktör güneş enerji santrallerinde özellikle panel üzerinde kirlenme ve verim düşüşü gibi sorunlar oluşturabilmektedir. Bakım süreçleri kapsamında gerçekleştirilen GES temizlik işlemleri ise bu faktörleri eksiksiz bir şekilde ortadan kaldırdığı için performansın korunmasına yardımcı olur. Çünkü paneller temiz bir şekilde çalışmayı sürdürürken, dünyaya yayılan güneş ışınlarını çok daha güçlü bir şekilde kavrayabilir ve içlerindeki solar hücreler sayesinde enerji üretimini verim kaybı gerçekleştirmeden sürdürebilir.

GES Temizlik İle Panel Performansı Koruma 

Güneş enerji panelleri günümüzde silikon bazlı olarak monokristal, polikristal veya daha yüksek teknoloji yöntemler ile üretilmektedirler. Bu teknolojilere bağlı olarak da her panel kendi içerisinde belirli bir hücre sayısına sahiptir ve paneller üst kısmında cam kaplı olarak güneş enerjisi ışınlarını emme vasıtasıyla içerisinde elektrik enerjisi üretimi gerçekleştirirler. Eğer paneller üzerinde GES temizlik düzenli bir şekilde uygulanırsa, temizlik ile birlikte kirlilik faktörleri ortadan kalktığı için bu aktivite kesintiye uğramadan devam eder.

Paneller uzun bir süre boyunca bakım ve temizlik işlemlerinden geçirilmediğinde sadece paneller değil beraberinde çalışan tüm sistem ayrıntıları giderek hasar göstermeye ve kullanılmaz bir hale gelmeye başlar. Zira güneş enerji santralleri yüksek bir yatırım maliyeti ile kurulan ancak sadece GES bakım gibi bir gider sayesinde işletilmesi mümkün olan santrallerdir. Çünkü düzenli bakım ve temizlik panellerin daha yüksek bir performans ile çalışmasını sağlar.

Periyodik bir şekilde uygulanan bakım işlemleri içerisinde saf deiyonize su ve sadece yumuşak başlı fırçalar kullanılarak paneller üzerinde GES temizlik işlemleri gerçekleştirilir. Yine bunun yanında GES saha testleri sayesinde de aşağıda sayılabilecek incelemeler gerçekleştirilir.

• Termografik incelemeler
• Bağlantı kontrolleri
• Ekipman kontrolleri
• İskelet kontrolleri
• Yalıtım kontrolleri
• Paratoner kontrolleri
• Topraklama ölçümü
• Akım kontrolleri

Tüm bu işlemler bakımın aşamaları anlamına gelirken, performans kaybını engelleyecek şekilde panel çalışmasını yüksek verim ile sürdürmeyi sağlar. 

GES Temizlik Neden Mecburidir?

Panel performansının düşüşünü engellemek, panellerin verimli şekilde çalışmasını sürdürebilmek ve maliyetleri optimize edebilmek için bakım ve dahili olarak GES temizlik mecburi bir işlemdir. 

Detaylı bir şekilde gerçekleştirilen bakım ve temizlik sürecinde örnek olarak elektrik risklerini önceden engelleyebilmek için bazı kontroller sağlanır. Örneğin; kablo bağlantılarının gevşek olup olmadığı incelenirken, akım problemi bulunan devrelerde veya sorunlu invertör gibi cihazlar üzerinde incelemeler yapılır. Termografik incelemeler hem termal drone hem de el kameraları ile sağlanırken, erken dönemde elektrik riskleri belirlenerek ortadan kaldırılır.

Bakım ve temizlik sürecinde performansın en optimum düzeye ulaşması için çok detaylı bir inceleme sağlanır. Arızalı paneller tespit edildiğinde bu panellerin onarılması veya değiştirilmesi ile birlikte verim düşüşü engellenir ve performans korunur. Yani GES temizlik kadar bakım içerisindeki panellere müdahale eden aşamalar üretimin süreklilik arz etmesine yardımcı olmaktadır. Bu durum arıza ihtimallerini ortadan kaldırarak maliyetleri düşürürken, panellerin daha uzun ömürlü çalışmasına da katkı sağlar.

Güneş enerji santralleri günümüzde dünyanın birçok ülkesinde olduğu gibi Türkiye'de de çok önemli bir yatırım olarak görülmektedir. Hem enerji üretimi hem dahili kullanım hem de şebekeye satış gibi amaçlar düşünülerek kurulan güneş enerji santralleri ülke ekonomisine de çok önemli bir katkı sağlamaktadır. Kurulan bir santralin ideal zamanda kendini amorti edebilmesi ve garanti koşullarında kullanımının sürdürülmesi için de bakım ve GES temizlik üzerinde en fazla durulması gereken periyodik işlemdir.