Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Abdurrahman Yalçınkaya’nın sözleri, başsavcılığın yürüttüğü incelemelerle, soruşturmalar arasındaki farkların ne olduğunu gündeme getirdi
Mevzuatta, “inceleme” ve “soruşturma” başlıkları altında farklı uygulamalar bulunmuyor. Ancak başsavcılık, bu ayrımı, Siyasi Partiler Kanunu’ndaki düzenlemeler uyarınca yapıyor.
Siyasi Partiler Kanunu’nun “Siyasi Parti Sicili” başlıklı 10. maddesinde, “Her siyasi parti için bir sicil dosyası tutulur. Cumhuriyet Başsavcılığı’nca istenilen sicille ilgili diğer bilgi ve belgeler de bu dosyaya konulur. Siyasi partilerin kapatılmaları veya kapanmaları sicillerine işlenir” düzenlemesi yer alıyor. Bu hüküm uyarınca, her parti için başsavcılıkta kurulmuş olan Siyasi Partiler Sicil Bürosu’nda bir dosya tutuluyor.
İNCELEME RUTİN
Aynı kanunun, 78. ve devam maddelerinde, siyasi partiler için getirilen yasaklar sıralanıyor. Kanunun 101. ve 103. maddelerine göre, devletin bölünmez bütünlüğüne, insan haklarına, hukuk devletine, demokratik ve laik cumhuriyet ilkelerine aykırı hareket eden ve bu eylemlerin odağı haline gelen partiler hakkında kapatma davası açılabiliyor. Kanunun 98. maddesinde ise bu faaliyetleri izleme görevi başsavcılığa veriliyor.
Maddede, “Siyasi partilerin kapatılması davaları, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı tarafından Anayasa Mahkemesi’nde açılır. Cumhuriyet Başsavcılığı, iddianamesine esas teşkil edecek olayların araştırılması ve soruşturulmasında ve davanın açılması ve yürütülmesinde cumhuriyet savcılarına ve sorgu hâkimlerine tanınan bütün yetkilere sahiptir” düzenlemesi yer alıyor.
Bu düzenleme uyarınca, başsavcılık, partilerin, konulan yasaklara aykırı faaliyetlerini düzenli olarak inceliyor. Başsavcılık, partilerin yasada sayılan yasaklara aykırı hareket edip etmediklerine ilişkin delilleri sicil dosyasına koyuyor. Bu deliller, çoğunlukla, gazetelerde yer alan haberler arasından bulunuyor.
KAPSAMLI İNCELEME
Savcılar, kanuna aykırılık iddiaları içeren bir habere rastlarsa, kapsamlı incelemeye geçiyor. O delille ilgili olarak, Adalet Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı ve mülki amirliklerle yazışma yapılıyor. Habere konu olayla ilgili kanıtlar toplanıp, dosyaya konuluyor.
Kapsamlı incelemede biriken deliller anayasadaki “odak olma” halini karşılayacak yoğunluktaysa, partinin sicil dosyası konusunda soruşturma aşamasına geçiliyor. Ayrıntılı delil elde etme faaliyetine girişiliyor. Soruşturma sonunda, başsavcı başkanlığında yapılan toplantıda, delillerin “odak olma” halini karşıladığı görüşüne varılırsa iddianame hazırlanıyor.