Şişli Belediyesi, bu yıl 100.yılı kutlanan 8 Mart Dünya Kadınlar Günü’nde Cumhuriyet’in öncü kadınlarını Şişli’de andı.
Tarih: 10 Mart
2010, 12:11:16
“8 Mart Dünya Kadınlar Günü” etkinlikleri, Şişli
Belediyesi’nin bir ilk uygulamasına sahne oldu. Prof. Nurettin Mazhar
Öktel Sokak’ta düzenlenen bir törenle, Cumhuriyet’in Öncü Kadınları
anıldı. 8 Mart Dünya Kadınlar Günü’nün 100.yılı anısına Şişli Belediyesi
tarafından yaptırılan “Öncü Kadınlarımızı Unutmadık” Duvar Anıtı, Şişli
Belediye Başkanı Mustafa Sarıgül tarafından açıldı.
Cumhuriyet’in kurulmasında kadınların rolünün
büyük olduğuna değinen Şişli Belediye Başkanı Mustafa Sarıgül,
Cumhuriyetin değerlerlerine sahip çıkmanın kadınlara verilecek önemle eşdeğer
olduğunu ve kadınlara ülkenin ilerlemesinde, sosyal ve kültürel olarak
gelişmesinde büyük görevler düştüğünü belirterek şunlara söyledi: “Bugünlere
gelmemizde Cumhuriyet tarihinin öncü kadınlarına çok şeyler borçluyuz. Türk
toplumunun ilerlemesinde, eğitimde, sanatta, sağlık alanlarında dev adımlar
atılmasında onların katkıları çok büyük. Biz, bugün burada her biri kendi
alanında Cumhuriyet’e öncülük eden onlarca kadımızdan sadece 10 kadınımızı
anıyoruz. Onlar, toplumun ilerisinde hareket ederek, toplumun gelişmesine öncü
oldular. 8 Mart Dünya Kadınlar Günü gibi önemli bir günde Cumhuriyet
Kadınlarımızı anmaktan büyük mutluluk duyuyorum.”
Moda tasarımcı Hüseyin Küçük önderliğinde, mozaik
sanatçısı Aysun Üzün, İlkay Karakuş, Meral Usta ve seramik sanatçısı Güler Ünlü
tarafından el yapımı seramik üzerine günümüz mozaik sanatının
uygulandığı duvar anıtında, Cumhuriyet’e öncülük eden onlarca
kadını temsilen 10 kadın, portre olarak yer alıyor.
20 metre
uzunluğunda, 3 metre
boyundaki duvar anıtında;
İlk öğretmen Refet
Angın,
İlk kadın tiyatro oyuncusu Afife
Jale,
İlk kadın pilot Sabiha
Gökçen,
İlk kadın bakan Prof.
Türkan Akyol,
İlk dünya güzellik
kraliçesi Keriman Halis Ece,
İlk kadın ressam Müfide
Kadri,
İlk iki kadın milli
sporcumuzdan Prof. Halet Çambel,
İlk kadın opera sanatçısı Semiha
Berksoy,
İlk kadın profesör Prof.
Fazıla Şevket Giz,
İlk kadın hakları
savunucusu Nezihe Muhiddin
İlk kadın doktor Safiye
Ali’nin hatıraları
yaşatılacak.
Refet ANGIN (1915- 2010): Türkiye Cumhuriyeti tarihinin ilk kadın öğretmeni olan Refet Angın,
1915’te Gelibolu'da doğdu. Cumhuriyetin ilanı ve Tevhid-i Tedrisat Kanunu'ndan sonra Gelibolu'da açılan iki okuldan biri olan
Cumhuriyet Okulu sınavını kazanarak okula üçüncü sınıftan başladı. Henüz küçük
bir çocukken öğretmen olmaya karar verdi.Mustafa Kemal Atatürk ile yolları bir
çok kez kesişen Refet Angın, Atatürk ile karşılaşmasından sonra, tarih
öğretmeni olmaya karar verdi. Angın, Atatürk'ün 100'üncü yaş kutlamalarında
görevlendirildi. İlk Öğretmenler Gününde ise “yılın öğretmeni” seçildi
Afife JALE (1902- 1941):İlk
Türk kadın tiyatro oyucusu olan Afife
Jale, 1902 yılında İstanbul'da doğdu. Babasının tiyatrocu olmak istemesine
karşı çıkmasına rağmen, Türk ve müslüman kadınlarının sahneye çıkmasının yasak
olduğu dönemde, tiyatro dünyasına adım attı. Kadıköy'deki Apollon Tiyatrosu'nda
sahnelenen, "Yamalar" adlı oyunda, "Emel" karakterini
canlandıran Ermeni kökenli Eliza Binemeciyan adlı oyuncunun yurt dışına gitmesi
üzerine, onun yerine sahneye çıkarak, sahneye çıkan ilk Türk ve Müslüman kadın
oldu. Burhanettin Tepsi Kumpanyası ile Anadolu'da turnelere çıktı.
SABİHA GÖKÇEN (1913- 2001):Atatürk’ün
manevi kızı Sabiha Gökçen, ilk Türk kadın pilot olmasının yanısıra; dünyanın
ilk kadın savaş pilotudur. 1913 yılında Bursa’da dünyaya gelen Gökçen,
anne-babasını küçük yaşta kaybetmesi üzerine abisi tarafından yetiştirildi.
1925’te henüz 12 yaşındayken dönemin Cumhurbaşkanı Atatürk ile tanışarak,
Atatürk tarafından evlat edinildi. 1934’teki Soyadı Kanunu ile Atatürk,
kendisine Gökçen soyadını verdi. Atatürk’ün de kendisine destek vermesiyle Türk
Hava Kurumu’nun Türk Kuşu Sivil Havacılık Okulu’na girdi, 1937’de katıldığı bir
harekat sonrası dünyanın ilk kadın savaş pilotu payesini aldı. Bu yıllardan
sonra her yerde göklerin kızı olarak anıldı.
Ankara
Üniversitesi Tıp Fakültesi’ni bitirdi. 18.Dönem İzmir milletvekilliği yapan
Akyol, 33. Hükümet’te Sağlık Bakanı olarak görev aldı. Türkiye’nin ilk kadın
bakanı olmasının yanısıra, ayrıca ilk kadın üniversite rektörüdür.
Keriman Halis
ECE (1913- 2001):1913
yılında İstanbul’da dünyaya gelen Keriman Halis Ece, Türkiye’nin ilk dünya
güzellik kraliçesidir. 1932 yılında Belçika’nın Spa kentinde yapılan Dünya
Güzellik Yarışması’nda “Dünya Güzeli” seçildi. Bu yarışmadan sonra Atatürk
tarafından kendisine, “kraliçe” anlamına gelen Ece soyadı verildi.
Müfide KADRİ (1890- 1912):Cumhuriyet
tarihinin ilk kadın ressamı olan Müfide Kadri, 1890 yılında İstanbul’da dünyaya
geldi. Müfide Kadri, çok yönlü, yetenekli kadın sanatçılarımızdan biridir.
Eğitim ve öğretimini eve gelen özel hocalardan alan Kadri, on yaşında resme
başladı ve Osman Hamdi Bey’den özel ders aldı. Resim ile müziği birlikte yürüten
sanatçı, genç yaşta şimdiki adıyla İstanbul Kız Lisesi olan dönemin Dersaadet
İnas İdadisi’nde resim ve müzik öğretmeni olarak çalıştı.
Semiha BERKSOY (1910- 2004):1910 yılında İstanbul’da dünyaya gelen Semiha
Berksoy, ilk Türk kadın opera sanatçısıdır. İstanbul Konservatuarı'nda ve Güzel Sanatlar
Akademisi Namık İsmail Atölyesi Resim ve Tiyatro Okulu'nda
eğitim alan Berksoy, daha sonra devlet bursu ile Almanya'da Berlin Devlet Yüksek Müzik Akademisi Opera
Bölümü'nde eğitime devam etti. Opera kariyerine 1934'de başlamış olan Semiha Berksoy Türkiye, Almanya