Anayasa Mahkemesi’nin 8 Ocak 2010’da aldığı karar çalışanların yüzde
27’den fazla vergi ödememesinin yanı sıra ödediği vergiyi geri alma
şansı doğurdu. Mahkeme, çalışanların yüzde 15’ten başlayıp yüzde 35’e
kadar varan
oranlarda vergi ödemesini sağlayan ve 2006’da çıkarılan yasanın “40 bin
TL’nin üstü için yüzde 35” olan düzenlemesini Anayasa’ya aykırı bularak
iptal etti.Mahkeme kararında 30 Mart 2006’da çıkarılan 5479 sayılı
Gelir Vergisi Kanunu, Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun,
Özel Tüketim Vergisi Kanunu ve Vergi Usul Kanunu’nda Değişiklik
Yapılması Hakkında
Kanun’un 1’inci maddesi ile değiştirilen 31.12.1960 tarihli ve 193
sayılı Gelir
Vergisi Kanunu’nun 103’üncü maddesinde “40.000 YTL’den fazlasının
40.000 YTL’si için 9.190 YTL” ifadesinden sonra gelen “fazlası % 35
oranında” ibaresinin Anayasa’ya aykırı bularak iptal edildiği kararına
vardı.
BUNDAN SONRA YÜZDE 27
Böylece çalışanlar bundan sonra en fazla
yüzde 27 gelir vergisi ödeyecek. İptal kararı ile 2006’dan sonra
çalışanların ödediği yüzde 35’lik gelir vergisi için dava açıp yüzde
8’ini (35-27) geri alma hakkı da doğdu. Gelir vergisi
aylık gelir üzerinden hasaplanıp gelir arttıkça vergi dilimi yükseldiği
için
genellikle yılın ikinci yarısından sonra özellikle de yıl sonuna doğru
vergi
dilimi yüzde 35 olabiliyordu. Uzmanlar özellikle 2009’un son ayları için
çalışanların dava açıp ödedikleri fazla vergiyi geri alabileceğini
belirtiyor. Bazı vergi uzmanları dava açma süresinin geçmiş olmasına
rağmen çalışanların
bireysel olarak dava açması halinde 2006-2008 yılları arasında fazla
ödenmiş olan verginin de alınabileceğini kaydediyor. Aynı uzmanlar
Danıştay’ın bu gibi
durumlarda vatandaş lehine verdiği kararlar olduğunu dile getiriyor.
4 BİN LİRA ALANA 2 BİN LİRA
Uzmanlar özellikle şirketlerin çalışanların
gelir vergisi beyannamesini verip
vergisini öderken ‘ihtirazi kayıtla’ verilmiş olması halinde fazla
verginin
mutlaka geri alınacağını belirtiyor. Birçok büyük şirketin de
çalışanları adına
fazla ödedikleri vergiyi almak için harekete geçtiği ifade ediliyor.
2009 yılı ücretleri ve vergi dilimleri dikkate alınarak yapılan
çalışmayla aylık net
geliri 4 bin lira olan çalışanın yaklaşık 2 bin TL vergiyi geri
alabileceği
hesaplandı. Ücretler yükseldikçe geri alınması gereken tutar da artıyor.
Örneğin aylık geliri 10 bin TL olan çalışanın alacağı vergi iadesi 11
bin
TL’ye kadar çıkıyor.
Yeni yasa yapılması için Haziran
2010’a kadar süre tanındı
Mahkeme boşluk doğmaması için Maliye'ye
(Meclis'e) 6 ay süre verdi. Meclis 6 ay içinde konuyla ilgili yeni yasa
yapmak zorunda. Mahkemenin verdiği kararda Anayasa'nın 153. maddesinin
üçüncü fıkrasında "Kanun, kanun hükmünde kararname ve Türkiye Büyük
Millet Meclisi İçtüzüğü ya da bunların hükümleri, iptal kararlarının
Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihte yürürlükten
kalkar. Gereken hallerde Anayasa Mahkemesi iptal hükmünün yürürlüğe
gireceği tarihi ayrıca kararlaştırabilir. Bu tarih, kararın Resmî
Gazete’de yayımlandığı günden başlayarak bir yılı geçemez" hükmü
hatırlatılarak Anayasa Mahkemesi’nin Kuruluşu ve Yargılama Usulü
Hakkında Kanun'un 53. maddesinin dördüncü fıkrasında da bu kuralın
tekrarlandığı ifade
ediliyor. Maddenin beşinci fıkrasında ise Anayasa Mahkemesi'nin, iptal
halinde meydana gelecek hukuksal boşluğu kamu düzenini tehdit
veya kamu yararını ihlâl edici mahiyette görmesi halinde yukarıdaki
fıkra hükmünün uygulanacağının belirtildiği kararda “30.3.2006 günlü,
5479
sayılı Yasa'nın 1. maddesiyle değiştirilen 31.12.1960 günlü, 193 sayılı
Gelir Vergisi Kanunu'nun 103. maddesinde yer alan 40.000 YTL'den
fazlasının 40.000 YTL'si için 9190 YTL, ifadesinden sonra gelen
‘...fazlası % 35 oranında
...’ ibaresinin, ‘ücret gelirleri’ yönünden iptal edilmesi nedeniyle
doğacak hukuksal boşluk kamu yararını ihlal edici nitelikte
görüldüğünden, yeni
yasal düzenleme yapılması amacıyla, Anayasa'nın 153. maddesinin üçüncü
fıkrasıyla 2949 sayılı Anayasa Mahkemesi’nin Kuruluşu ve Yargılama
Usulleri Hakkında Kanun'un 53. maddesinin dördüncü ve beşinci fıkraları
gereğince iptal hükmünün, kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasından
başlayarak
altı ay sonra yürürlüğe girmesi uygun görülmüştür” denildi.
Adaletli ve dengeli dağılım
Kararda “Değişiklikten önce ücretlilerin,
yıllık 78 bin TL’yi aşan gelirleri yüzde 35 oranında, altındakiler daha
düşük oranda vergilendiriyordu” denilerek yeni tarifede getirilen 40 bin
TL’yi aşan gelirlerin yüzde 35 oranında vergilendirilmesinin
ücretlilerin gelir vergisi artırılarak vergi yükünün, adaletli ve
dengeli dağıtılması ve vergide eşitlik ilkelerinin zedelendiği
belirtildi. Özellikle aynı vergi dilimine giren diğer gelir vergisi
mükelleflerinin birçok indirim ve istisnadan yararlandığı ancak
çalışanların yararlanamadığının altı çizildi.
)
